Paylaşılamayan gezegen Plüton

[*Y*E*K*]

Paylaşılamayan gezegen Plüton
Gezegen kavramını masaya yatıran Uluslararası Astronomi Birliği’nin, Plüton’un gezegenlik statüsünü düşürmesi bekleniyor. Ancak karara itiraz eden, Plüton’a farklı bir statü verilmesini isteyenler de bulunuyor.


Plüton'un çapı 2300 kilometre. Güneş'e uzaklığı 5.9 milyar kilometre olan gezegenin bir yılı, 248 Dünya yılına eşit.


Güncelleme: 03:36 ET 28 Ağustos 2006 PazartesiLONDRA - Çek Cumhuriyeti’nin başkenti Prag’ta toplanan Uluslararası Astronomi Birliği profesörleri, Güneş Sistemi içinde gezegen tanımını tartışıyor. Müzakereler sonucunda oluşan son taslak metninin ise, uzmanlar tarafından olumlu karşılandığı belirtiliyor. Taslağın bugün yapılacak oturumda kabul edilmesi halinde ise, İngiliz bilim dergisi New Scientist’in haberine göre, Plüton gezegen statüsünü yitiriyor. Dolayısıyla Güneş Sistemi 8 gezegene inebilir.



• Gezegen Avcısı, 8 gezegenden yana
• Dünya'ya 3 yeni komşu geliyor
• Güneş Sistemi'ne nüfus sayımı
• Plüton'a iki yeni 'muhafız'
• Neptün'ün uydusu Triton'un gizemli öyküsü

Dünyanın önde gelen 2.500 astronomunu bir araya getiren toplantılarda, birçok öneri tartışıldı, taslakların üzerinden onlarca defa geçildi. Son duruma göre, bir göktaşının gezegen olabilmesi için, kendi bağımsız yörüngesine hükmedebilmesi gerekecek. Bu şu anlama geliyor, gezegenler uydularla birlikte kendi ekosistemlerini sürdürebilen varlıklar olmalı. Bu durumda Plüton gezegenlikten düşüyor, zira Plüton’un yörüngesi Neptün’le kesişiyor.
Dünya’ya 3 yeni komşu geliyor

Astronomlar gezegen tanımında evrensel bir ifade koymak yerine, Güneş Sistemi sınırlarına sadık kalarak, bir anlamda hedef küçültmüş oldu. Taslak bugün açıklanacak. Taslak metnini Uruguay’ın Montevideo kentindeki Cumhuriyet Üniversitesi uzmanı Julio Fernandez kaleme alıyor.

PLÜTON VE BENZERLERİNİN AKIBETİ
Astronomlar, ‘cüce gezegen’ olarak adlandırılan, yerçekimine sahip, yuvarlak olacak kadar büyük, ancak ekosisteme sahip olmayan göktaşlarının nasıl tasnif edileceği konusunda ise kararsız. Plüton ve Ceres gibi göktaşlarını kapsayacak bu kategorinin esasları üzerinde müzakereler sürüyor.
1992'den bu yana, Kuiper Kuşağı’nda 400 gezegensi göktaşı bulundu. Bunların hiçbiri Plüton’dan küçük oldukları için gezegen sayılmadı.

Astronomların Plüton’u esas alarak, Neptün’ün ötesinde buzdan cüce gezegenleri kapsayan bir kategori oluşturması bir ihtimal. Harvard Üniversitesi’nden Owen Gingerich bu kategorinin mantığını şöyle açıklıyor; “Kuiper Kuşağı’ne yeni göktaşları keşfedilebilir, muhtemel keşifleri yerleştirecek bir kategorimiz olacak, ayrıca Plüton fanatiklerini de memnun etmemiz gerekiyor.”

Plüton ve benzerlerinin resmi adlarının ne olacağı konusunda getirilen ‘plütoid’, ‘plütonoid’ and ‘plütid’ öneriler de reddedildi. Bazı astronomlar, Plüton ve benzerlerine, bu göktaşını ilk gözlemleyen Clyde Tombaugh’nun anısına, ‘Tombaugh nesnesi’ veya ‘Tombaugh gezegeni’ denmesini önerdi, ancak bu da kabil görmedi.
Adını Eskimo tanrılarından alan Sedna da Kuiper Kuşağı'nda bulunuyor ve gezegen olmak için sırada bekliyordu.

İlk taslak metninde, Plüton, Ceres, Plüton’un uydusu Charon ve UB313’e Güneş etrafında dönmelerinden dolayı gezegen tanımı kullanılmıştı. Ancak daha sonra bir grup astronom, gezegenlerin kendilerine ait bağımsız bir ekosistemi olması gerektiğini savundu; bu tanım ise 8 gezegen içeriyordu.

[gfbtolga]

ulan bide başımıza pluton çıktı ya :D